Nie każdy zabytek kończy swoją historię jako muzeum. Niektóre od ponad stu lat nieprzerwanie służą ludziom. Specjalistyczny Szpital im. ks. Biskupa Józefa Nathana w Branicach jest jednym z nich. Trwająca renowacja Pawilonu A – jednego z najstarszych budynków historycznego „Miasteczka Miłosierdzia” – ma zachować jego zabytkowy charakter i pozwolić mu nadal pełnić funkcję, dla której został stworzony.
Kompleksowej renowacji podjęła się firma BAUMAR. Zakres inwestycji obejmuje remont pierwszego i drugiego piętra, klatek schodowych oraz renowację elewacji Pawilonu A o powierzchni blisko 4500 m². Ze względu na zabytkowy charakter obiektu i skalę prowadzonych prac dobór technologii uwzględnia zarówno wymagania konserwatorskie, jak i rzeczywisty stan zachowania budynku.
– Pawilon A był na przestrzeni lat wielokrotnie remontowany, co doprowadziło do powstania licznych nawarstwień tynków i powłok malarskich, zacierając jego wygląd z okresu powojennej odbudowy. Dziś elewacja jest silnie zabrudzona, miejscami zawilgocona, z widocznymi śladami korozji biologicznej. W wielu miejscach tynki odspajają się od podłoża. Zniszczeniu uległa też część gzymsów i obróbki blacharskie. Miejscowo można zaobserwować spore fragmenty tynków z widocznymi rysami i spękaniami oraz zarysowane fragmenty murów, szczególnie w rejonie okien. Dodatkowo kolorystyka ścian jest niejednolita – kolejne warstwy farb oraz ich degradacja sprawiły, że elewacja straciła swoją spójność. To wszystko pokazuje skalę wyzwań, z jakimi mierzymy się podczas tej renowacji – mówi Zenon Leśniak, Dyrektor Realizacji Projektów w firmie BAUMAR.
Celem prowadzonych prac jest poprawa stanu technicznego i estetyki elewacji oraz detali architektonicznych, wyeliminowanie czynników powodujących degradację – przede wszystkim wilgoci – a także przywrócenie budynkowi wyglądu z okresu powojennej odbudowy.
Realizację inwestycji poprzedziły szczegółowe badania stratygraficzne. Pozwoliły one rozpoznać technologię wykonania elewacji, określić jej pierwotną kolorystykę oraz opracować program prac konserwatorskich.
– Renowacja budynku wpisanego do rejestru zabytków zawsze wiąże się z dużą odpowiedzialnością. W tym przypadku dodatkowym wyzwaniem jest skala inwestycji oraz konieczność prowadzenia prac z poszanowaniem historycznej substancji budynku. Całość prac realizują wyłącznie nasi pracownicy, co daje nam pełną kontrolę nad jakością robót – podkreśla Zenon Leśniak i dodaje: - Przy zabytkach nie ma miejsca na przypadkowe decyzje. Technologia i materiały muszą być dopasowane zarówno do stanu murów, jak i wymagań konserwatorskich. Dlatego zdecydowaliśmy się na specjalistyczne, systemowe rozwiązania Baumit, które pozwalają przywrócić elewacji jej historyczny wygląd i skutecznie zabezpieczyć ją na kolejne lata.
Po usunięciu zdegradowanych tynków i oczyszczeniu powierzchni kolejnym etapem jest likwidacja korozji biologicznej z wykorzystaniem preparatu Baumit FungoFluid, przeznaczonego do usuwania glonów i grzybów. Następnie osłabione, piaszczące się tynki mineralne wzmacniane są wysoko paroprzepuszczalnym preparatem gruntującym Baumit SanovaPrimer.
Kolejne etapy prac zależą od stanu podłoża. Na fragmentach suchych wykonywana jest obrzutka Baumit SanovaPre, a następnie nakładany jednowarstwowy tynk Baumit Sanova MonoTrass, którego grubość jest dopasowywana do zachowanych, starych wypraw. Z kolei w miejscach zawilgoconych stosowany jest trójwarstwowy system renowacyjny oparty na tynku podkładowym Baumit Sanova SP Grano oraz tynku renowacyjnym Baumit Sanova SP Grey, wspomagający odprowadzanie wilgoci z murów.
Po wykonaniu napraw i odpowiednim wyrównaniu powierzchni nakładana jest szpachla Baumit MultiContact MC 55 W. Osobnym etapem jest konserwacja detali architektonicznych – do odtworzenia historycznych gzymsów wykorzystywane są materiały sztukatorskie Baumit Stuccoco FG 88 oraz Baumit Stuccoco Mono SM 86. Na koniec prac całość zostanie pomalowana dyfuzyjną, odporną na czynniki atmosferyczne farbą mineralną Baumit SilikatColor w kolorystyce odtworzonej na podstawie badań stratygraficznych.
Choć od powstania Pawilonu A minęło ponad 120 lat, jego historia wciąż trwa. Dzięki prowadzonej renowacji zabytkowy obiekt zachowa swój wyjątkowy charakter, a jednocześnie będzie mógł nadal pełnić misję, dla której został stworzony – służyć pacjentom.
